Vreedzaam protesteren is een grondrecht en een pijler van onze democratie. Onze fractie verdedigt dat recht al langer, onder meer met de motie van 4 november 2025 over het protest op de Suikerrui. De Raad van State oordeelde toen dat het stadsbestuur onvoldoende draagkrachtige motieven had om dat protest te weren.
Dat debat werd sterk gekleurd door de inhoud van dat ene protest. Met onze nieuwe motie willen we daar uitdrukkelijk van weg. Het gaat ons niet om welke boodschap een protest draagt, maar om het principe: elke Antwerpenaar moet vreedzaam kunnen protesteren, ongeacht het onderwerp, zonder onnodige of onevenredige drempels. Dat geldt voor extreem rechts en extreem links en alles ertussen. Ook voor meningen die de onze niet zijn. Zoals Voltaire het zou hebben verwoord: "Ik ben het niet eens met wat u zegt, maar ik zal uw recht om het te zeggen tot de dood verdedigen."
Wat Amnesty International vaststelt
Het recente rapport Te weinig vrijheid, te veel regels van Amnesty International bevestigt dat deze bezorgdheid niet aan één dossier vasthangt:
- Artikel 102 van het Antwerpse politiereglement verbiedt openbare vergaderingen en manifestaties zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de burgemeester. Volgens Amnesty staat dat op gespannen voet met het internationaal recht, dat uitgaat van een laagdrempelig aanmeldingssysteem in plaats van voorafgaande toestemming.
- De stad kon of wilde Amnesty niet zeggen hoeveel aanvragen de voorbije jaren werden goedgekeurd of geweigerd.
- Het rapport noemt Antwerpse voorbeelden: de GAS-boetes na de Critical Mass-fietstocht in 2021 (later vernietigd door de politierechtbank), de actie van 'Doe Deurne Dicht' op de Grote Markt in 2023, en de GAS-boete voor een activist in 2023, een zaak die pas in beroep in 2024 werd afgesloten.
Samen met de uitspraak over de Suikerrui wijst dit op een structureel patroon, niet op op zichzelf staande gevallen.
Onze vraag aan het stadsbestuur
Volgens de internationale mensenrechtenstandaarden moeten beperkingen op het recht op vreedzame vergadering de uitzondering blijven, uitdrukkelijk gemotiveerd worden en de minst ingrijpende maatregel zijn. Een stelselmatige toestemmingsvereiste zonder transparantie over de toepassing ervan voldoet daar niet aan. Daarom vragen we het stadsbestuur om dit principieel aan te pakken, los van de inhoud van welk protest dan ook.
