Cd&v maakt zich nog steeds zorgen over de geplande sluiting van de Antwerpse premetrokoker onder de Schelde. Om de hinder te beperken, vraagt de partij om bijsturingen en extra maatregelen om de hinder voor de Antwerpenaar en de pendelaars uit het Waasland werkbaar te houden. Het actieplan bevat tien concrete voorstellen waarover de partij de voorbije maanden al meermaals aan de alarmbel trok. Drie weken voor de sluiting zijn die voorstellen nog altijd niet of slechts deels uitgevoerd.
Op 4 mei start de renovatie van de premetrokoker tussen Linkeroever en het Centraal Station. Die werken zijn nodig, daar bestaat geen discussie over. Wat oorspronkelijk een gefaseerde sluiting zou zijn, is intussen uitgegroeid tot een volledige sluiting van minstens elf maanden. Voor de pendelaars betekent dat een jaar van verminderde verbindingen, omslachtige overstappen en extra kosten, in een stad die ondertussen ook de Oosterweelwerken op kruissnelheid ziet evolueren.
Cd&v heeft het voorbije jaar herhaaldelijk druk gezet, gaande van vragen tot suggesties ter verbetering in het Vlaams en federale parlement, in de Antwerpse gemeenteraad en het schepencollege van Beveren-Kruibeke-Zwijndrecht. Veel van de maatregelen die nu op tafel liggen, zijn er mee gekomen dankzij die inspanningen. Toch blijven er nog heel wat noodzakelijke ingrepen uit, ondanks de grote bezorgdheid bij reizigers. Volgens de partij is dat niet alleen een kwestie van budget, maar vooral van politieke wil en van twee overheidsbedrijven die er in 2026 nog steeds niet in slagen om samen één vlotte verbinding tussen beide Antwerpse oevers te organiseren.
Geen tol over de Schelde
“Het uitgangspunt is eenvoudig,” zegt Pieter De Cock, cd&v-fractieleider in de Antwerpse gemeenteraad. “Wie met een geldig vervoersbewijs van De Lijn de Schelde kan oversteken, moet dat tijdens de werken ook met de trein kunnen doen. Het kan niet dat reizigers dubbel betalen omdat de overheid noodzakelijke infrastructuurwerken uitvoert. Dat is niet klantvriendelijk en staat haaks op het principe van minder hinder. Het komt neer op een soort tol voor Antwerpenaren en bezoekers die de Schelde willen kruisen.”
Dat er een aparte aanvraagprocedure en voorwaarden voor het tijdelijke abonnement bij de NMBS wordt voorzien, wordt niet op applaus onthaald bij federaal Kamerlid Tine Gielis. "Het is goed dat er een eerste vorm van eengemaakt ticket is om de premetrosluiting op te vangen. Maar de aanvraagprocedure doet de wenkbrauwen fronsen. Waarom deze extra drempel inbouwen terwijl het al moeilijk genoeg gaat zijn? Wie op 4 april 2026 geen doorlopend abonnement bij De Lijn had én geen aanvraag indient, valt gewoon uit de boot. Wie er wél gebruik van wil maken, moet bovendien zelf een aanvraag indienen vóór 31 mei 2026. Dat betekent dat iemand die in de loop van dit jaar naar Linkeroever verhuist of iemand die in september een nieuwe job krijgt en daarvoor de Schelde moet kruisen, geen recht heeft om de trein gratis te gebruiken om de Schelde te kruisen. Ook al heeft die persoon een geldig De Lijn abonnement. En studenten komen helemaal niet in aanmerking van dit tijdelijk abonnement. Dat kan gewoonweg niet. Een geldig De Lijn ticket moet volstaan om die trein te nemen."
Vlaams parlementslid Lien Van Dooren wijst er bovendien op dat de Scheldekruising niet stopt aan Linkeroever. "De pendelaars uit Zwijndrecht, Melsele en Beveren rekenen even goed op een vlotte verbinding van en naar Antwerpen. Uit recent opgevraagde cijfers blijkt dat er 14.485 inwoners van Beveren-Kruibeke-Zwijndrecht een abonnement van De Lijn hebben. Doordat het tijdelijk NMBS treinabonnement enkel geldt vanaf het station Linkeroever worden deze pendelaars verplicht zich eerst naar dit station te verplaatsen, terwijl er op de omgeving al een enorme verkeersdrukte heerst en Linkeroever een flessenhals zal vormen. Door de Lijn-abonnementen toepasbaar te maken en het alternatief door te trekken tot station Beveren worden de pendelaars bijkomend gespreid over de treinstations van Zwijndrecht, Melsele en Beveren. De Lijn geeft aan dat de gesprekken over een uitbreiding nog lopen. Drie weken voor de start van de werken, is dat weinig waard.“
Nog steeds nood aan lokale maatregelen
Dat de minder-hinder maatregelen doorgetrokken moeten worden, beaamt ook Jeroen Verhulst, schepen van mobiliteit in Beveren-Kruibeke-Zwijndrecht. “Door de ligging van onze gemeente en hoge gemeentelijke tussenkomst in de kostprijs van abonnementen van De Lijn maken veel inwoners gebruik van de tram richting Antwerpen. Door de premetrowerken zullen heel wat pendelaars willen uitwijken naar de treinstations van Beveren, Zwijndrecht en Linkeroever en zouden op die manier ook net doen wat van hen verwacht wordt. Het blijft dan ook niet te verantwoorden dat de stationsparking in Beveren betalend blijft, terwijl die vandaag grotendeels leeg staat. Het zou net logisch zijn om één van de belangrijkste alternatieven zo goed mogelijk te faciliteren, minstens gedurende de sluiting van de premetrotunnel. Al wil de NMBS hiervan niet afwijken. Het kost de overheid weinig en spreidt de mobiliteitsdruk. Dat is in drie weken nog makkelijk te regelen. Tezamen met het doortrekken van het abonnementsysteem tot en met treinstation Beveren wordt op die manier het volledig wegvallen van de tramverbinding op de linkeroever gecompenseerd en gespreid."
Ook in Antwerpen zelf pleitte cd&v eerder voor betere alternatieven. De Cock: “Het is onlogisch dat de pendelbus van Linkeroever stopt aan het Operaplein, waar je niet meteen kan overstappen op premetro of tram. Voor de modale reiziger zal de wandeling naar de Rooseveltplaats of Astridplein geen probleem zijn. Maar voor wie minder mobiel of rolstoelafhankelijk is, is dit niet evident. Daarnaast maken we ons zorgen over het Astridplein, waar de tramperrons midden op een drukke weg liggen en niet uitgerust zijn om de massa passagiers van vier ondergrondse tramlijnen op te vangen.”
Volwaardige alternatieven voor mensen met een beperking
De cd&v mandatarissen uitten reeds hun bezorgdheid over algemene toegankelijkheid van de alternatieven die aangereikt worden om van en naar Antwerpen te pendelen. Verschillende verkeersmodi, zoals het veer en de voetgangerstunnel, blijken vandaag onvoldoende toegankelijk. De vraag om het station Linkeroever en de pendelbussen toegankelijk te maken bleef onbeantwoord. Het enige voorgestelde alternatief, de shuttlebussen die door de Waaslandtunnel rijden, roept veel vragen op. Deze shuttlebussen rijden slechts 4 keer per uur voor telkens 15 personen en heeft een eindhalte in de Cadixwijk. Dit resulteert in veel onzekerheid voor personen die rolstoelafhankelijk zijn en dagelijks de Schelde moeten kruisen. De andere pendelbussen uit het Waasland stoppen op het Operaplein, waar blinden en slechtzienden geconfronteerd worden met een uitdagend openbaar domein. Daarom dringt cd&v aan op duidelijke garanties en volwaardige oplossingen voor personen met een beperking.
Eindspurt
Cd&v stelt tien concrete aanpassingen voor over verschillende beleidsdomeinen heen. Het gaat niet om dure of complexe ingrepen, maar om maatregelen die de partij de voorbije maanden al herhaaldelijk heeft voorgesteld en die tot nu toe zijn blijven liggen. Om reizigers echt te ontlasten, moeten die voorstellen de komende drie weken nog worden uitgevoerd. Die termijn is kort maar v haalbaar volgens cd&v. Zo werd bijvoorbeeld het treinstation van Linkeroever onlangs in sneltempo opnieuw opengesteld. “Dingen kunnen dus snel gaan, een laatste inspanning is nodig”, besluiten de mandatarissen.
Tienpuntenplan
-
Maak van de trein een echt alternatief, voor elke reiziger met een geldig vervoersbewijs
De huidige combiregeling is een halve oplossing. Ze geldt enkel voor reizigers met een ononderbroken De Lijn-abonnement vanaf 4 april 2026. Wie met een dagticket, een rittenkaart of een los ticket reist, valt volledig uit de boot. Die reizigers betalen straks naast hun gewone De Lijn-tarief ook nog bijkomend* een apart NMBS-vervoersbewijs van €3,30 om dezelfde Schelde over te steken die ze vandaag voor één tramticket kunnen kruisen. We aanvaarden geen vorm van tol om de Schelde te kruisen.
-
Jaag gebruikers niet op kosten — niet de student, niet de dierenliefhebber, niemand
Wie de huidige regeling bekijkt, ziet een doelgroepenregeling die nergens op slaat. Studenten met een Studentenpas komen uitdrukkelijk niet in aanmerking. Even absurd: wie zijn hond meeneemt op de trein, betaalt een dierensupplement van €6. Ook voor de rit van één halte tussen Antwerpen-Zuid en Antwerpen-Linkeroever terwijl dit gratis is/was met de tram. Reizigers die komende periode een abonnement nemen of pas later in het jaar de nood hebben om de Schelde frequent te kruisen met het openbaar vervoer, zoals studenten vanaf september, kunnen geen gebruik maken van het tijdelijk abonnement. Dit is niet rechtvaardig tegenover reizigers die evengoed een abonnement hebben aangekocht.
-
Schrap de omslachtige aanvraagprocedure
Wie wél recht heeft op het tijdelijke abonnement, moet er een aparte aanvraag voor indienen vóór 31 mei 2026. Hiervoor moet je vóór 4 april 2026 al een geldig De Lijn-abonnement hebben én dit ononderbroken aanhouden tijdens de hele werkperiode. Wie zijn driemaandelijks abonnement één week te laat verlengt, bijvoorbeeld tijdens de zomervakantie, valt buiten de regeling. De regeling is omslachtig en werpt drempels op voor reizigers die geen volledig jaar gebruik maken van een abonnement van De Lijn.
-
Trek de tariefregeling door tot in Zwijndrecht, Melsele en Beveren
De Scheldekruising stopt niet aan Linkeroever. Pendelaars uit Zwijndrecht, Melsele en Beveren rekenen even zeer op een vlotte verbinding met Antwerpen voor hun werk en dagelijkse noden. Vandaag is het tijdelijke gratis NMBS-abonnement enkel geldig tussen Antwerpen-Linkeroever, Antwerpen-Zuid, Antwerpen-Berchem en Antwerpen-Centraal. De tram rijdt echter tot in Melsele, waardoor veel inwoners van Beveren-Kruibeke-Zwijndrecht het gewoon zijn om gebruik te maken van het openbaar vervoer van en naar Antwerpen. Dergelijke discriminatie dreigt de pendelaar terug in de auto te jagen en een flessenhals te creëren aan station Linkeroever, wat absoluut te vermijden is.
-
Maak de stationsparking gratis tijdens de werken
Wie tijdens deze werken niet met de auto maar met de trein naar Antwerpen reist, doet exact wat we van pendelaars vragen. Het is dan niet logisch dat bijvoorbeeld de stationsparking van Beveren vorig jaar betalend werd gemaakt en NMBS hier niet van wilt afwijken. Het zou net logisch zijn om de pendelaar te faciliteren en de stationsparking gratis te maken, minstens gedurende de sluiting van de premetrotunnel. Het kost de overheid weinig en het haalt mensen uit de file voor de Kennedytunnel.
-
Volwaardige oplossingen voor reizigers met een verminderde mobiliteit
Tijdens de werken moet toegankelijke mobiliteit verzekerd blijven. Cd&v verwacht ook voor ook voor volwaardige alternatieven om de Schelde te kruisen voor personen die rolstoelafhankelijk zijn, blinden en slechtzienden, senioren, …. Voldoende frequent, toegankelijke infrastructuur en zekerheid is cruciaal. De shuttlebussen die slechts 4 keer per uur voor telkens 15 personen rijden, bieden op dit moment te veel onzekerheid. Voor wie goed te been is, zullen de nodige overstappen en wandelingen geen probleem zijn. Voor senioren, voor mensen met een beperking, voor rolstoelgebruikers, voor blinden en slechtzienden, voor wie met bagage of met kleine kinderen reist, zijn dit torenhoge drempels. Een volwaardige toegankelijkheidstoets en bijsturingen aan de alternatieven dringen zich op.
-
Verbeter de halte-infrastructuur op het Astridplein nu het nog kan
Tijdens de sluiting moeten de reizigers van vier ondergrondse tramlijnen (3, 5, 9 en 15) overstappen aan het Astridplein op de bovengrondse stadslus naar het centrum (tramlijn 11). Deze vier ondergrondse tramlijnen zetten uit beide rijrichtingen om de paar minuten een massa passagiers af aan het Astridplein, waar de overstapfaciliteiten niet voorzien zijn. De perrons aan het Astridplein zijn smal, niet overdekt en liggen in het midden van een drukke baan. Het is absurd om te verwachten dat de massa passagiers van vier ondergrondse tramlijnen (aangevuld met treinreizigers) hier veilig kunnen wachten. Op de keerlus op het Astridplein is ruimte genoeg om (snel) tijdelijke en uitgebreide haltefaciliteiten te voorzien.
-
Voorzie een extra een pendeltram tussen de geknipte premetro en het centrum
Een verbeterde halte alleen lost het capaciteitsprobleem niet op. Zelfs met een volwaardige perroninfrastructuur wordt het wachten op één bovengrondse tramlijn die om de 8 tot 10 minuten passeert. In dezelfde periode komen er ondergronds 8 trams langs. Dit betekent dat de reizigers van 8 ondergrondse trams zich op één enkele bovengrondse tram moeten proppen. Cd&v stelt voor om een specifieke pendeltram in te leggen die het Astridplein verbindt met de Melkmarkt, ter aanvulling van tramlijn 11. Die pendeltram kan eindigen op het Astridplein zelf en de keerlus over het plein gebruiken. De verbetering van de doorstroming tussen het Astridplein en de Rooseveltplaats (waar trams al jaren veel tijd verliezen door rode lichten) is hierbij een essentiële quick win.
-
Trek pendelbus P5 door tot aan het Astridplein
Pendelbus P5, de penbelbus die Antwerpen met Linkeroever zal verbinden door de Kennedytunnel, stopt in het huidige plannen aan een nieuwe halte langs het Operaplein. Dat is op één halte afstand van de Rooseveltplaats waar reizigers kunnen overstappen op tramlijn 11 richting centrum. Op twee haltes afstand van het Astridplein waar de overstap met de overblijvende premetrolijnen mogelijk is. Het is een raadsel waarom deze verbinding binnen het netwerk net niet wordt gemaakt. Voor wie goed te been is, zal deze overstap en wandeling geen probleem zijn, voor heel wat mensen is die laatste paar honderd meter echter het verschil tussen "kan zelfstandig" en "kan niet meer". Laat deze pendelbus doorrijden tot aan het Astridplein, of op zijn minst tot aan de Rooseveltplaats, om de nodige verbinding te maken.
-
De Lijn en NMBS: kom uit jullie loopgraven
Het overkoepelende probleem in dit hele dossier is geen technisch probleem en geen budgetprobleem. Het is een institutioneel probleem. Twee overheidsbedrijven slagen er anno 2026 niet in om samen één vlotte reis te organiseren tussen twee Antwerpse Scheldeoevers. De inzet was nochtans om iedereen tussen Beveren en Antwerpen-Centraal vlot en aan hetzelfde tarief te laten rijden. Wat er nu op tafel ligt is de uitkomst van twee partijen die elk in hun loopgraaf bleven zitten. Cd&v roept De Lijn, NMBS, en alle betrokken politieke niveaus op om beter te doen en lessen te trekken uit dit dossier. Er is bijvoorbeeld de bestaande samenwerking tussen NMBS en De Lijn met een stadsabonnement (de City Pass), maar deze is onderbelicht en maakt het potentieel niet waar. Dit kan en moet beter. Uitbreiding hiervan tot en met treinstation Beveren
