"Bewoners willen verbetering op straat, geen opsommingen" stelt gemeenteraadslid Pieter De Cock. Ondernemers rond het De Coninckplein luiden opnieuw de noodklok. Afgelopen zomer stuurden ze een open brief naar het stadsbestuur, na eerdere signalen van de buurt in de gemeenteraad. Hun conclusie is duidelijk: de situatie is sindsdien niet verbeterd, maar verslechterd. Daarom stelde ik burgemeester Van Doesburg enkele vragen op de laatste gemeenteraad.
Dagelijkse overlast, crack als verzwarende factor
Meerdere zaakvoerders vertellen dat ze dagelijks geconfronteerd worden met verslaafden die bedelen, klanten wegjagen en zich onvoorspelbaar of agressief gedragen. Verschillende getuigen wijzen op de komst van crack als verzwarende factor: gebruikers worden steeds vaker agressief. De huidige aanpak, met onder meer de Cerberus-controleacties, heeft volgens de ondernemers onvoldoende structureel effect. Wie wordt opgepakt, staat er enkele uren later vaak weer. Naast repressie vragen ze meer voetpatrouilles, een structureel preventiebeleid en beter afvalbeheer.
Cijfers zijn geen resultaat
Het stadsbestuur wijst op de cijfers. Het afgelopen jaar controleerde de politie in heel Antwerpen-Noord 4.500 personen en 1.400 voertuigen. Dat leidde tot meer dan 380 arrestaties, en ongeveer 112 illegale overlastplegers werden aangemeld voor uitwijzing. Maar de buurt wacht niet op een rondje cijfers. Zij willen geen opsommingen, ze willen verbetering op straat.
Het stadsbestuur erkent zelf dat het tegen de grenzen van zijn bevoegdheden aanloopt. Een kader voor gedwongen hulpverlening ontbreekt, en voor een mogelijke uitbreiding van de bevoegdheden van de burgemeester verwijst het naar de federale regering.
Ik zal de laatste zijn om te beweren dat het lokale bestuur alle hefbomen in handen heeft. Deze aanpak vraagt inspanningen op elk niveau, en die gebeuren ook. Met het Stroomplan XL, een nieuwe penitentiaire inrichting in Antwerpen, de uitbreiding van de havenpolitie en het havenkorps en de wet op de bestuurlijke handhaving heeft deze burgemeester meer instrumenten dan haar voorgangers. Het is dan ook opmerkelijk dat een van haar buren op de schepenbanken er als burgemeester wél in slaagde het Falconplein en het Schipperskwartier op orde te brengen. De toestand daar was in de jaren '90 en rond de eeuwwisseling nog een pak erger, tot de omgeving radicaal werd aangepakt.
Aandachtswijk: nog weinig zichtbaar resultaat
Antwerpen-Noord is sinds mei 2025 een prioritaire aandachtswijk. Het stadsbestuur zegt dat de focus verspreid wordt over tal van domeinen: van veiligheid, leefbaarheid en mobiliteit tot armoede, wonen, werk, onderwijs, jeugd, sport, cultuur, buurtwerk, ondernemingen en publiek domein. Er komt één programmaleider en per wijkdeel een wijkcoördinator die het actieplan dagelijks opvolgt.
Anderhalf jaar later is van structurele verbetering op het terrein nog niets te merken. Ook de rekeningen die de gemeenteraad net behandelde, spreken voor zich: van de 250.000 euro die dit jaar voorzien was, werd in het eerste halfjaar amper 8.708 euro uitgegeven. Bijna twee jaar in de legislatuur blijft onduidelijk wat de aandachtswijk inhoudt en, vooral, wat ze oplevert.