Begin 2024 stelden stadsinspecteurs op 700 Antwerpse werven maar liefst 1.900 overtredingen vast: gebrekkige signalisatie, niet-aangekondigde werken, slecht hersteld openbaar domein. Als antwoord trad op 1 januari 2025 een nieuw retributiereglement in werking als onderdeel van de zogenaamde 'Code Nuts'. Het moest nuts- en telecombedrijven eindelijk verplichten om deftig werk te leveren op het openbaar domein.
Maar amper een jaar later werd dat reglement alweer opgeborgen. Telecombedrijven vochten het juridisch aan en weigerden te betalen. Een gelijkaardig reglement in Dendermonde kreeg een negatief advies van de auditeur bij de Raad van State. Resultaat: de Code Nuts mist tanden, en Antwerpen staat met lege handen.
2 miljoen euro verdampt
Ondertussen had de stad wél al retributies uitgeschreven. Proximus stond in voor 428.397 euro, Wyre voor bijna 203.000 euro en Fluvius voor maar liefst 1 miljoen euro. Samen goed voor 2 miljoen euro die de stad nooit zal innen — er is simpelweg geen juridische grond meer om dat te doen.
Schepen van Publiek Domein Ken Casier (N-VA) erkende het probleem openlijk: "Het is een verlies dat we moeten slikken, omdat we gewoon geen juridische grond hebben om het te innen."
Pieter De Cock reageerde met verbazing op dit antwoord. Het is onaanvaardbaar dat bedrijven die slecht werk leveren op het openbaar domein, daar zonder gevolgen mee wegkomen — terwijl de Antwerpenaar de prijs betaalt in de vorm van slechte wegen, verloren klachten en gevaarlijke werven. In 2025 kwamen er maar liefst 800 klachten binnen van burgers over werken van nuts- en telecombedrijven.
Een nieuw akkoord, maar met lacunes
Met nutsbedrijven Fluvius en Water-Link werd inmiddels een nieuwe overeenkomst gesloten: zij betalen een forfaitair bedrag voor de opvolging van de werken door de stad. Met die inkomsten wil de stad werfcontroleurs aanwerven. Dat is een stap vooruit, maar telecombedrijven blijven buiten schot. Er is tot op heden geen juridisch robuust kader dat ook hen aanspreekbaar maakt.
CD&V vraagt daarom ook of er afstemming is met andere centrumsteden om samen een sterker en juridisch houdbaar retributiereglement uit te werken — want dit probleem stopt niet aan de Antwerpse stadsgrens.
Digitale opvolging als oplossing?
Pieter De Cock wees ook op de mogelijkheden van digitale platformen voor real-time werfopvolging. Zo biedt het Xpand Portal van twee Brechtse ondernemers een kant-en-klare oplossing: digitale check-ins, veiligheidscontroles vóór de werkstart en een centraal meldpunt bij incidenten — zonder directe kosten voor de stad. CD&V vraagt de schepen, vanuit zijn dubbele bevoegdheid over Publiek Domein én Digitalisering, om nog dit jaar een formele evaluatie op te starten van zulke digitale tools.
De nood is er. De technologie is er. Nu is de politieke daadkracht aan de beurt.
Lees meer op GvA.
